Cameron Highlands
Cameron Highlands is een schitterend mooi hoogland. Vanwege de hoge ligging is het er koeler dan in de rest van Maleisie. Geniet van wandelingen, typisch Engelse scones en prachtige uitzichten over theeplantages.
Vogelreis naar Maleisië
Maleisië is een veelzijdige bestemming voor vogelliefhebbers, vooral door de enorme biodiversiteit, de toegankelijke natuurgebieden en een geweldige infrastructuur die het reizen relatief eenvoudig maakt. Vooral voor reizigers die hun vakantie willen richten op vogelspotten, biedt het land een prettige combinatie van tropische regenwouden, berggebieden, mangroves en kustzones. Binnen Maleisië neemt vooral het oostelijke deel, Maleisisch Borneo, een bijzondere plaats in. Hier liggen uitgestrekte natuurgebieden waar honderden vogelsoorten voorkomen, waaronder veel endemische en zeldzame soorten. Een vogelreis naar Maleisië is dan ook vaak direct gekoppeld aan een bezoek aan Sabah en Sarawak, twee Maleisische deelstaten op Borneo.
De geografische ligging van Maleisië, op de overgang tussen het Aziatische vasteland en de eilanden van Zuidoost-Azië, zorgt voor een grote soortenrijkdom. In totaal zijn er meer dan 780 vogelsoorten waargenomen, waarvan een aanzienlijk deel in Borneo voorkomt. De variatie in leefgebieden is groot, van laaglandregenwoud en moerasbossen tot bergwouden en kustgebieden. Dit maakt het mogelijk om binnen één reis verschillende habitats te bezoeken en telkens andere soorten tegen te komen.
Veel natuurgebieden zijn bereikbaar via verharde wegen of korte binnenlandse vluchten en in de belangrijkste vogelgebieden zijn lodges en gidsen beschikbaar die jarenlange ervaring hebben met internationale vogelreizen. Engels is de voertaal, wat de communicatie met lokale gidsen en parkmedewerkers vergemakkelijkt.
Maleisisch Borneo als kern van de vogelreis
Voor veel vogelaars vormt Maleisisch Borneo het hoogtepunt van een vogelreis naar Maleisië. Het eiland is verdeeld tussen Maleisië, Indonesië en Brunei, maar juist de Maleisische deelstaten Sabah en Sarawak bieden goede toegang tot beschermde natuur. Hier zijn grote stukken oerwoud behouden gebleven, waar vogels zich relatief ongestoord kunnen handhaven.
Wist je dat je op Maleisisch Borneo wel 8 soorten Hornbill-vogels kunt spotten? En wist je dat op het eiland Mantanani de dwergooruil (Otus) kunt spotten, en dat dit de enige plek op aarde is waar dit kan? Jaarlijks komen er diverse vogelspotters uit alle hoeken op dit eiland af om deze zeldzame uilensoort te zien (en fotograferen).
Sabah staat bekend om zijn afwisselende landschappen en goed ontwikkelde ecotoeristische infrastructuur. Uniek is het gebied rond Mount Kinabalu binnen het Kinabalu National Park. Ook bijzonder is Danum Valley, waar wij zelf toen wij er waren meerdere vogelspotters tegenkwamen die er hele weken doorbrachten in de hoop zeldzame vogels te zien (en met gigantische monoculairen en telelenzen rondliepen). Sarawak is uitgestrekter en dunner bevolkt, met een meer ongerept karakter in veel gebieden. Hier is reizen vaak echt een avontuur op zich. Samen vormen deze regio’s een ideaal decor voor een vogelreis die zich richt op zowel algemene als zeldzame soorten.
Belangrijke vogelgebieden in Sabah
Eén van de bekendste locaties voor vogelspotten in Sabah is het gebied rond Mount Kinabalu. De nationale parken rondom deze berg bieden toegang tot bergwouden waar soorten voorkomen die elders niet te vinden zijn. Door de hoogteverschillen verandert de vegetatie, en daarmee ook de verschillende vogelsoorten die er leven. Dit maakt het gebied interessant voor langere verblijven, omdat je in verschillende zones kunt zoeken.
Een ander belangrijk gebied is het Kinabatangan-riviergebied. Hier draait vogelspotten niet alleen om wandelen, maar ook om boottochten langs de rivier. In de vroege ochtend en tegen het einde van de middag zijn veel soorten actief. Het landschap bestaat uit overstromingsbossen en moerassen, wat zorgt voor een andere samenstelling van soorten dan in berggebieden.
Danum Valley is nog zo’n hotspot voor vogelliefhebbers. Hier ga je vanuit de lodge (de luxe Rainforest Lodge of het beter betaalbare DVFRC) op zoek naar bijzondere vogels. Je boekt bij je accommodatie een privé gids, en als je vooraf aangeeft dat je er voor de vogels komt, krijg je er een met specifieke kennis van vogels.
Vogelspotten in Sarawak
Gunung Mulu National Park is bekend om zijn grotten en de kenmerkende ‘Pinnacles’ (te zien op het RM100 briefje), maar heeft ook een bijzonder rijke vogelwereld. De combinatie van laagland- en bergbos maakt het gebied geschikt voor gevarieerd vogelspotten, al is het terrein wel wat uitdagender op fysiek vlak.
Bako National Park, dicht bij Kuching, is een toegankelijke plek waar je al veel soorten kunt zien zonder diep het binnenland in te trekken. Mangroves, kustbossen en regenwoud liggen hier dicht bij elkaar, waardoor korte wandelingen al verrassend productief kunnen zijn. Bako is een natuurpark dat je makkelijk ook zelfstandig kunt verkennen, diverse wandelroutes starten bij het hoofdkwartier en onderweg is de kans om toffe dier- en vogelsoorten te spotten erg groot.
Begeleiding en lokale kennis
Een vogelreis naar Maleisië, en zeker naar Maleisisch Borneo, is standaard van hoog niveau door de inzet van lokale gidsen. Veel gidsen zijn gespecialiseerd in vogelspotten en beschikken over gedetailleerde kennis van gedrag, geluiden en vaste locaties van specifieke soorten. Ze weten waar en wanneer de kans op waarnemingen het grootst is en kunnen inspelen op weersomstandigheden en seizoensinvloeden. Vaak komen ze van origine uit de omgeving en zijn ze opgegroeid in dezelfde oerwouden waar ze nu op zoek naar vogels gaan. Komen ze er onverhoopt toch niet uit, dan hebben grote WhatsApp-groepen waarin ze specifieke details en eventueel foto’s delen met alle andere gidsen uit de streek. Meestal krijg je dan de ochtend erop tijdens het ontbijt alsnog te horen wat ze nou gezien hebben.
Voor reizigers die zich richten op specifieke soorten of endemische vogels is goede begeleiding essentieel. Tegelijkertijd is het ook prima mogelijk om zelfstandig te reizen en ter plaatse het besluit te nemen om een gids in te huren voor een dagtocht.
Beste reistijd voor een vogelreis
In Maleisië kan het hele jaar door aan vogelspotten worden gedaan, maar de omstandigheden verschillen per seizoen. Over het algemeen zijn de maanden buiten de zwaarste moessonperiodes het meest voor de hand liggend. In Borneo betekent dit vaak dat het voorjaar en de zomer gunstig zijn, met iets droger weer en betere toegankelijkheid van paden.
Tijdens het regenseizoen blijft vogelspotten mogelijk, maar vergt het meer flexibiliteit. Sommige gebieden zijn dan lastiger bereikbaar en activiteiten worden vaker aangepast aan het weer. Daar staat tegenover dat de natuur op haar groenst is en sommige soorten juist actiever zijn. Kies dan voor meer tijd op één bestemming, zodat de spotkans hiermee vergroot wordt.
Combinatie met andere natuurervaringen
Een vogelreis naar Maleisisch Borneo beperkt zich zelden alleen tot vogels. Veel reizigers combineren het spotten met andere natuuractiviteiten, zoals het observeren van primaten, wandelingen door regenwoud en boottochten door mangrovegebieden. Dit maakt de reis afwisselend en zorgt voor een breder beeld van de ecosystemen waarin de vogels leven. Mocht je echter alleen vogels willen spotten, stem dit dan duidelijk vooraf af. Ze kunnen hier dan rekening mee houden, een aangepast programma opstellen en tijdig de juiste gids aan jullie gezelschap koppelen (namelijk de gidsen die in vogelspotten gespecialiseerd zijn).
Praktische bereikbaarheid
Maleisië is goed bereikbaar via dagelijkse internationale vluchten naar Kuala Lumpur, met aansluitende binnenlandse vluchten naar Sabah en Sarawak. Vanuit Nederland kan je met KLM direct naar Kuala Lumpur vliegen, bij andere luchtvaartmaatschappijen is dit mogelijk met vaak één overstap. Binnen het land maken korte vluchten het eenvoudig om afgelegen natuurgebieden te bereiken zonder lange reistijden over de weg. Zo vlieg je goedkoop en snel met AirBorneo tussen meerdere bestemmingen binnen Maleisisch Borneo. Soms heb je al een binnenlandse vlucht inclusief bagage voor €20 (enkele reis).
Deze combinatie van bereikbaarheid, biodiversiteit en relatief goede voorzieningen maakt Maleisië, en vooral Maleisisch Borneo, tot een no-brainer voor een unieke vogelreis.